Ah bu İttihatçılık yok mu! Ordu ve Atatürkçülük üzerine...

İlginçtir, eğer Atatürk'ün hayatına dair üç-beş kitap okuyan herkesin farkına varacağı bir gerçek bizim ordu-siyaset tartışmalarımızda benim bildiğim kadarıyla hiç yer almadı. Atatürk'ün İttihat ve Terakki'ye ve ordunun siyasete girmesine ilişkin şiddetli eleştirilerinden bahsediyorum.
Genç Mustafa Kemal'in hayatındaki belki de en büyük sıkıntı kaynağı, Enver-Talat-Cemal üçlüsünün liderliğinde, çoğunluğu genç subaylardan oluşan İttihat ve Terraki'nin Osmanlı siyasetine karışması, karışmak ne kelime bizzat el koyarak ele geçirmesi, ve bunun yarattığı rahatsızlıktır. Mustafa Kemal İttihatçıları hiç sevmezdi. Özellikle Enver Paşa'dan nefret ederdi. Bunu çevresindekilere, fırsatının bulduğunda bakanlıklara (nazırlar) varıncaya kadar yetkililere ve hatta o zamanlar veliaht sultan olan Vahdettin'e dahi söylemiştir. Atatürk'ün İttihatçılardan nefret etmesinin temelinde de onun 'Ordu siyasete karışmamalıdır' düşüncesi yatar. Dahası, askeri kariyerlerinde yaptıklarıyla terfi etmeyi hak etmeyen genç subaylar (Enver Paşa gibi) siyasete karışıp siyasi güç elde etme yoluyla kendilerinden çok daha üstün subaylara emir veren bir konuma yükseliyorlardı. Falih Rıfkı Atay'ın 'Çankaya' adlı kitabında dediği gibi (mutlaka okunması gereken bir kitaptır, özellikle kitabın cumhuriyet dönemine kadar olan bölümü çok değerli bilgiler içeriyor) 'Albaylar Teğmenlerden emir alır, selam durur hale gelinmişti.' Öncelikle şu noktada kesin olarak anlaşalım: Mustafa Kemal şüphesiz müthiş bir askeri dehaydı. Libya, Çanakkale, Doğu cephesi (Muş-Bitlis), Suriye, Kurtuluş Savaşı ve bilhassa Sakarya ve Başkomutanlık muharabeleri, her biri normal şartlar altında kuşkuşuz mağlubiyetle sonuçlanırdı. Sonuçta Mustafa Kemal, askeri dehasıyla Çanakkale'de o zamanlar İngiltere Denizcilik Bakanı olan Winston Churchill'in istifa etmesine sebep olan (2.Dünya Savaşında başbakan olan, ve Time'in Atatürk'ü ilk 100'e bile almadığı listesinde 'Yüzyılın Adamı' seçtiği Churchill!), Kurtuluş Savaşındaki beklenmedik zaferiyle bu sefer İngiltere başbakanı Lloyd George'un istifasına sebep olan, Yunanistan'da hükümetler deviren, rejim değiştiren, Hindistan'dan New York'a şaşkınlık ve heyecan yaratan bir askerdi. Elbette Enver Paşa gibi kariyeri mağlubiyet ve rezillik dolu beceriksiz bir askerin ve onun etrafında toplanan kendisi gibi beceriksiz genç subayların siyasete karışarak bi de üstüne üstlük kendilerinden daha bilgili ve başarılı ve yüksek rütbeli askerlere emir vermeleri, Mustafa Kemal'i rahatsız ediyordu. Daha fazla uzatmadan hemen Türkiye'nin siyasi tarihine geliyorum. Atatürk'ün ordunun siyasete karışmasına bu kadar karşı olduğu bu kadar açık-seçik belli olduğu halde nasıl oluyor da, 1960'ta 1971'de 1980'de üç darbe, 1997'de gayri-resmi 28 şubat darbesi hep Atatürkçülük adına yapılabiliyor? Hadi bazı subayların, aynen Enver Paşa gibi, darbelerle falan öne çıkarak kendilerini iyi yerlere getirmek gibi bir kötü niyetleri var diyelim, ama Atatürkçü aydınlar, partiler, sivil toplum (eğer öyle birşey varsa tabi) arasında neden kimse 'Yahu Atatürk ordunun siyasete karışmasından nefret ederdi, bütün gençliği İttihatçılarla mücadele ederek geçmiştir' demiyor. İşte Türkiye'deki ordu-sivil ilişkilerinde asıl şaşılacak olan, Atatürk'ün hayatı ve fikirleri konusundaki cehalet ve kötü niyetin kesişimindeki facia budur bence.